Canephora: waarom wij niet meer over robusta spreken

Robusta staat bekend als de goedkopere, minder verfijnde koffie.

Dat stigma is precies waar wij vanaf willen.

Daarom keren wij terug naar de oorspronkelijke naam, canephora, om de kwaliteit te benadrukken zonder de negatieve klank van "robusta" nog langer te hoeven noemen. Niet alleen op Flores. Ook in onze andere projecten en in onze presentaties hanteren we deze naam consequent. Dit is in onze filosofie de juiste naam voor kwaliteitskoffie, die in de volksmond nog robusta wordt genoemd.

Een plant die zichzelf steeds opnieuw uitvindt

Wat canephora zo bijzonder maakt, is haar genetische instabiliteit. De plant is uitzonderlijk gevoelig voor kruisbestuiving met andere varieteiten, waardoor er voortdurend natuurlijke mutaties ontstaan. Diezelfde kruisbestuiving kan juist ook tot grotere oogsten leiden. Op Java leidde dat tot een opvallende ontdekking: een natuurlijke kruising met een verrassend hoge bessenopbrengst, bekend geworden als Canephora "Beautiful". De naam verwijst niet alleen naar de kwantiteit maar vooral ook naar de kwaliteit van de boon.

Diezelfde dynamiek zien we terug op de plantage op Flores, waar de boer een andere weg kiest dan de vorige privéplantage die we bezochten. In plaats van monocultuur plant hij zijn canephora tussen de oorspronkelijke beplanting. Dat creëert een natuurlijkere omgeving voor de koffieplanten, en het resultaat is verrassend: de struik zit veel voller, en juist daardoor valt de opbrengst hoger uit dan verwacht. Biodiversiteit blijkt hier dus niet ten koste te gaan van kwantiteit, maar draagt er juist aan bij. Precies dat uitgangspunt, dat kwaliteit en een rijke omgeving elkaar versterken in plaats van tegenwerken, herkennen we ook terug in Mawanella in Sri Lanka. Daar werken we op dezelfde manier rechtstreeks met de boeren samen, met dezelfde overtuiging dat zorgvuldigheid en biodiversiteit uiteindelijk ook de opbrengst ten goede komen.

Met de hand gesorteerd

Alle koffie hier wordt met de hand gesorteerd. Een sorteerder verwerkt normaal gesproken zo'n dertig kilo koffie per dag. Onder ideale omstandigheden loopt de capaciteit op tot zeshonderd kilo per dag, maar dat maximum wordt momenteel zelden gehaald.

Impact en de volgende generatie

Met dit hele proces worden ongeveer dertig gezinnen ondersteund. Dat is niet alleen een aantal, het is de kern van waarom we dit doen. Binnen dit project draait ook een youth programme, waarin jonge boeren zich inzetten om bijzondere en hoogwaardige canephora te leveren aan Special Roast. Zij zijn het die het kwaliteitslabel canephora de komende jaren verder zullen dragen.

Geen mindere koffie, een andere koffie

Canephora is geen tweede keus. Het is een koffie met een eigen verhaal: van genetische veerkracht, van mutaties zoals Beautiful, en van boeren op Flores en in Mawanella die laten zien dat kwaliteit een keuze is, geen toeval.